Proaktivite Eğilimi

Dinamik bir anlam ve yapıyı ifade eden proaktivite, değişim ve uyumdan farklı olarak, belirli hedefler doğrultusunda yeni bir oluşumu meydana getirme, yönetme ve hatta sonlandırma faaliyetlerine öncülük etme tutum ve davranışlarını ifade etmektedir. Proaktif davranışlar, stratejik yönetim (Miller ve Friesen, 1978; Venkatraman, 1989), pazarlama (Zeithaml ve Zeithaml, 1984; Pitt, Ewing ve Berthon, 2002), örgütsel davranış (Bateman ve Crant, 1993; Crant ve Bateman, 2000) ve girişimcilik (Miller, 1983; Naman ve Slevin, 1993; Lumpkin ve Dess, 1996) gibi çeşitli alanlardaki araştırmacıların dikkatlerini çekmektedir. Bu konudaki bir çok çalışma, proaktivitenin girişimciliğin bir bileşeni ve –risk alma ve inovasyon bileşenlerinin tamamlayıcısı olduğunu ortaya koymaktadır (Covin ve Slevin, 1989, Lyon, Lumpkin ve Dess, 2000). Proaktivite eğilimi örgütün pazardaki fırsatları takip etme yanında ürün, hizmet, teknoloji, yönetim stratejileri, yeninde yapılanma gibi konularda sektöründe öncü rolü üstlenerek çevresini şekillendirme yeteneğini kapsar (Antoncic ve Hisrich, 2001; Covin ve Slevin, 1991; Stopford ve Baden-Fuller, 1994).
Fırsatları araştırmak, rekabet düzenini ve çevresini şekillendirmek, değişim sürecinde ve sonucunda oluşacak talepleri karşılamak amacıyla, uygun stratejileri geliştirebilme, pazar değişimi sürecinde aktif rol oynayabilme ve yeni ürün/hizmetleri pazara ilk sunabilme, girişimci bir firmanın proaktif eğilimlerini ve davranışlarını betimlemektedir (Lumpkin ve Dess, 2001). Bununla birlikte, 80’lerin ortasından itibaren pazarlama alanında proaktivite, çevresel yönetim olarak ele alınmakta (Zeithaml ve Zeithaml, 1984) ve pazar bilgisine dayalı köklü yeniliklerin yapılması üzerine odaklanmaktadır (Narver, Slater ve MacLachlan, 2004). Miles ve Snow’un (1978) tipolojisinde gelecekteki çevre taleplerini sezerek söz konusu potansiyel taleplere cevap verebilecek ve çevreyi şekillendirebilecek nitelikte proaktif davranışlar sergileyen işletmeler rekabet çevrelerinin öncüleri olarak nitelendirilmektedir. Bu çalışmadan hareketle Venkatraman (1989), başarılı işletmelerin çevredeki fırsatların değerlendirilmesinin yanı sıra, ürün yaşam döngülerinin olgunlaşma ve çekilme evrelerindeki ürün ve faaliyetleri bırakabilme kararlarının da başarılı bir işletmenin proaktif davranışları olduğunu vurgulamaktadır. Proaktivite, risk alma ve inovasyon bileşenleri ile etkileşim halindeyken işletme performansı üzerindeki etkileri olumlu olmaktadır (Antoncic ve Hisrich, 2001; Alpkan, Ergün, Bulut ve Yılmaz, 2005). Bu bağlamda, proaktif davranışlar her türlü inovasyon ile mevcut ve yeni pazarlarda ilk olmayı (Covin ve Slevin, 1989; Dougherty, 1990; Antoncic, Hisrich, 2001; Barringer ve Bluedorn, 1999) ve dolayısıyla rekabet alanında ilk pozisyonu alma fırsatını da sağlamaktadır (Khandwalla, 1977; Miller, 1983; Porter, 1980; Dess ve ark., 2003)

Yazar ile ilgili

admin 79 makalesi var.

Yorum Yaz

Kendinizi gosteren resimleri gravatar adresinden indirebilirsiniz.

Yorum yazmak icin giris yapin.

Copyright © 2010 GİRİŞİM EKİBİ. All rights reserved.