Girişimcilikte Rekabet ve Rekabet Gücünü Artırma
- Çarşamba, Şubat 18, 2009, 21:00
- Girişimcilik
- 685 views
- Yorum ekle
Girişimcilikte başarılı olabilmek açısından rekabet son derece önemlidir. Rekabet işletmenin müşterilere fazladan artı değer vermesine bağlıdır. İşletme rakiplerinden farklı olarak artı değer sunabilirse ancak rekabette üstün konuma gelebilmektedir. Bu durum bazen düşük fiyatlı bir mal ve hizmet üretimi olabileceği gibi bazen de pahalı ancak farklı özellikleri olana bir mal ve hizmet üretimi olabilir.
Girişimcinin temel görevi maliyeti düşürerek ve ürüne yeni özellikler kazandırarak işletmenin rekabet gücünü artırmaktır. Rekabet stratejisi sektörün durumuna ve şirketin konumuna göre belirlenmektedir. İşletme yöneticisi rekabeti etkileyen beş ana gücü inceleyerek stratejilerini belirlemelidirler.
Bir şirket rekabete neden olan bu beş güçten bir veya bir kaçında, rakiplerine göre rekabet avantajı sağlayabiliyorsa, rekabet üstünlüğü de ele geçirmiş olmaktadır. Bu beş güç ise şunlardır:
Potansiyel rakipler: Bunlar henüz pazara girmemiş fakat girmesi muhtemel şirketlerdir. Rakiplerin girmesinin daha zor olduğu bir sektörde faaliyet gösteriyorsanız, rekabet üstünlüğü sağlamanız kolaylaşır. Örneğin ölçek ekonomileri veya sermaye miktarı açısından büyük yatırını gerektiren sektörlerde yeni bir rakibin sektöre girmesi zordur. Bir posta dağıtım işini kurmak için çok az sermayeye ihtiyaç duyulurken, Otomotiv sektörüne girmek için büyük yatırım gerekir.
Tüketicilerin pazarlık gücü: Ürününüzü alan birkaç ya da az sayıda müşteriniz varsa ve sektörde de başka şirketlerle rekabet etmek durumundaysanız rekabet gücünüz azalır.
Tedarikçilerin pazarlık gücü: Hammadde veya yan mamulleri satın aldığınız tedarikçilerin gücünü etkileyecektir. Küçük uçaklar için bir motor üreten sadece tek bir imalatçı varsa, bu o imalatçı için rekabet avantajı doğururken, ondan motor alan uçak şirketleri için riskli bir durumdur.
İkame ürünlerin tehdidi: Çeşitli nedenlerle sizin ürününüzün yerini alabilecek başka mamuller varsa yine dikkatli olmalısınız. Örneğin şeker endüstrisi şeker yerine kullanılabilen ve fiyatı daha uygun olan suni tatlandırıcılar (ikame ürünler) karşısında pazar kaybetmiştir.
Rakipler arasındaki rekabet: Sadece içinde bulunduğunuz sektördeki rekabetten değil ilgili sektörlerdeki rekabetten de olumlu veya olumsuz yönde etkilenebilirsiniz.
Pepsi- Cola ile Coca Cola arasındaki ezeli rekabet zaman zaman başka sektörleri de etkilemiştir. Örneğin Coca- cola zengin mağazaları içinde en büyük müşterisi olan Mc Donald’s’a indirim yapımca Mc Donald’s kendi menülerinin de fiyatlarım düşürerek, bu indirimi kendi müşterilerine yansıttı. Pepsi- Cola ve Coca Cola kavgasında en çok etkilenen ise bir indirim almadan fiyatları düşürmek zorunda kalan Mc Donald’s’ın rakipleri oldu.
Şirketlere rekabet stratejilerini oluşturmada 5 önemli ana faktör öneren Michael Porter’in geliştirdiği 3 temel strateji de vardır. Parter bunları şöyle sıralar:
Maliyet Liderliği: Maliyet liderliği, düşük fiyat stratejisi ile karşılaştırılmamalı. Pazar prezentasyonu sağlamak için düşük fiyat stratejisi uygulayan tüm şirketlerin maliyetlerinin de düşük olduğunu varsaymak yanlış olur. Maliyet liderliği ile hedeflenen sıkı maliyet kontrollere değişim mühendisliği ve insan kaynaklarının etkin kullanımı gibi yöntemlerle maliyetlerin düşürülmesidir. Maliyet liderleri yüksek kâr oranlarım yeni yatırımlara, pazarlama ve araştırma geliştirme çalışmalarına ayırarak pazar hakimiyetlerim sağlamlaştırabilir.
Farklılaştırma: Farklılaştırma için gerekli olan beceriler ve stratejiler, maliyet liderliğinden farklıdır. Farklılaştırma yapan işletme, rakiplerinden üstün veya benzeri olmayan bir mamul-hizmet sunar. Farklılaştırma için ürünün fiziksel özellikleri değiştirileceği gibi fiziksel olarak hiçbir farklılığı olmayan ürünlere marka imajı farklılaştırma için kullanılabilir. Farklılaştırma yapan şirketler maliyetleri yüksek bile olsa farklı bir tüketici kitlesine hitap ettikleri ve yaratıcılıkları ile rakiplerinden önde gittikleri için rekabet avantajı elde eder.
Odaklaştırma: Belirli bir tüketici grubunun ihtiyaçlarına yönelik mamul ve hizmet üretilmesidir. Özellikle bir çok küçük şirket geniş pazar dilimi seçerek başarılı olmaya çalışır. Belli bir pazar dilimine odaklanma, maliyet liderliği veya farklılaştırma ile pazar rekabet avantajı sağlayamayan şirketlerin başvurduğu bir yöntem olabileceği gibi, şirketler birden fazla stratejiyi birleştirerek de rekabet üstünlüğü kazanmaya çalışabilir.
Rekabet açısından değer zinciri kavramı da önemlidir. Değer zinciri, işletmede üretim, pazarlama ve dağıtım faaliyetlerim oluşturan tüm fonksiyonlar tek tek ve birbirleriyle ilişkisi dikkate alınarak incelenmektedir. Değer zinciri analizi yapılırken tedarikçi ve müşterilerde gözönünde bulundurulmalıdır. Kendi şirketinizdeki katma değer incelemesi kadar rakip işletmelerde incelenmelidir.
Rekabette "güçlü rakip güçlendirir" ifadesinin de gözönünde tutulması gerekir. Güçlü bir rakip işletmenin rekabet gücünü zayıflatmaz, tam tersine güçlendirir. Aynı durum ülkeler içinde geçerli olup, bir ülkenin dünya çapında belli sektörlerde üstün olması, ülke içerisinde o sektörlerde yoğun bir rekabet olmasından kaynaklanmaktadır.
İşletmeler açısından rekabet gücünü belirleyen diğer faktörler şunlardır;
- Ülke kaynaklarının alt yapı durumu
- Yetişmiş insangücü sayısı ve eğitim durumu
- Sanayi işletmelerinin belirli bölgelerde yoğunlaşması
Tüketicilerin bilinçli olması ve talep düzeyleri: Bir ülkenin rekabet gücü Porter’a göre genel inanışın aksine işçilik maliyetlerinin düşük olmasına, faiz oran-rina, ölçek ekonomilerinin avantajlarından yararlanmaya ve kur oranlarına dayanmıyordu. Parter ülkenin rekabet gücünün altında yatan nedeni sektörlerin dinamizmine ve ileriye dönük olmalarına bağlamaktadır. Bu durum işlet-meler arasında yoğun bir rekabete dayanmaktadır. Rekabette piyasadaki değişikliklere anında cevap vere-bilmek en az maliyetler, verimlilik ve yenilik kadar önemlidir. Bu görüşten hareketle "müşteri ihtiyaçların en kısa zamanda karşılanması başarının anahtarıdır" denilebilir. Zaman en önemli rekabet unsurları arasında gelmektedir. Rekabet üstünlüğü için temel tüketici ihtiyaçları ve değişim dikkate alınmalıdır.[1]
Yazar ile ilgili
admin 79 makalesi var.
Yorum Yaz
Kendinizi gosteren resimleri gravatar adresinden indirebilirsiniz.
Yorum yazmak icin giris yapin.